مقدمه: اندازه و شکل دندان ها به شدت تحت تاثیر عوامل ژنتیکی بوده و به علت اختلال در مراحل تمایز شکلی و بافتی تکامل جوانه ی دندانی، آنومالی ها ایجاد می شود و معمولا در دندان های دایمی شایع تر از دندان های شیری است. شایع ترین مورد، پیدایش اختلال اندازه ی دندان، در ناحیه ی لترال اینسیزور فک بالا و پرمولرهای دوم هر دو فک است، موارد دیگر مانند فیوژن یا ژمیناسیون به نسبت کمتر شایع هستند. حدود 5 درصد مال اکلوژن ها، ناشی از عدم تناسب اندازه ی دندان های فک بالا و پایین نسبت به یکدیگر است. به دلیل ارتباط مستقیم بین دندان های شیری و دایمی، بررسی صحیح و به موقع شرایط دندان های شیری ضروری بوده و با مداخله ی به موقع در دوران دندان های مختلط و خارج کردن دندان شیری مالفورمه و هدایت رویشی سایر دندان ها ضمن ایجاد روابط اکلوزالی نرمال در بین دو فک از ایجاد یک مال اکلوژن پیچیده تر جلوگیری می شود. معرفی مورد: بیمار مورد نظر، پسری 9 ساله در مقطع دندانی مختلط با علامت تاخیر رویش دندان لترال دایمی سمت راست فک پایین و نامرتبی دندان های قدامی فک بالا، پانزدهم مهرماه سال 1398 به بخش ارتودنسی دانشکده ی دندان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز مراجعه کرده و تحت درمان قرار گرفت. نتیجه گیری: پس از تشکیل پرونده، مراحل قالب گیری از بیمار و تهیه ی رکوردهای تشخیصی مانند رادیوگرافی پانورامیک و فتوگرافی های داخل دهانی انجام شد و سپس دستور خارج کردن دندان شیری مالفورمه داده شد. در مرحله ی بعد با نصب بند روی مولرهای اول دایمی و قالب گیری مجدد، با تهیه و نصب لینگوال آرچ مناسب جهت حفظ فضای رویشی در ناحیه ی کانین دایمی پایین و جلوگیری از کلاپس لینگوالی دندان های قدامی و افزایش اوربایت بیمار درمان وی انجام گرفت.

مقدمه: کیست پری اپیکال ((Radicular شایع ترین کیست حفره دهان با شیوع 75-50 درصد است. به دلیل پاتوژنز التهابی، این کیست در همه سنین ممکن است ایجاد شود ولی در سری دندانی شیری به ندرت دیده می شود. برخی از پژوهش ها حاکی از احتمال تفاوت پاتوژنز تشکیل کیست در دو سری دندانی شیری و دایمی با یکدیگر است؛ اگر چه پوسیدگی و عفونت پالپ در هر دو مورد مهم ترین علت تلقی می گردد. در صورت کشیدن یا ریزش دندان مسبب، کیست در محل خود باقی می ماند و از آن پس کیست باقی مانده (Residual) نامیده می شود.گزارش مورد: بیمار دختر خانم 12 ساله ای بود که به دلیل تورم بدون درد خلف فک پایین مراجعه کرده بود. با توجه به یافته های حین عمل و بررسی هیستوپاتولوژی، تشخیص کیست رادیکولار مربوط به دندان مولر دوم شیری داده شد. دندان مذکور ترمیم وسیع آمالگام داشت و پیشتر برای آن درمان پالپ انجام گرفته بود. کیست به طور کامل خارج شد.نتیجه گیری: شیوع کیست رادیکولار در دندان های شیری زیاد نیست لیکن به دلایلی، پس از درمان ریشه احتمال تشکیل این کیست افزایش می یابد که ممکن است به دلیل عدم دسترسی به انتهای کانال و باقی ماندن عفونت در این ناحیه و یا تحریک نسوج پری اپیکال ناشی از مواد مصرف شده در پرکردن کانال باشد. در صورتی که مکانیسم تشکیل کیست رادیکولار در دندان های شیری و دایمی یکسان باشد، شیوع کمتر آن در دندان های شیری قابل بررسی است.

مقدمه و هدف: بر پایه مطالعه های انجام شده میزان شیوع پوسیدگی دندان در گروه کودکان پیش دبستانی در کشور ایران بالا بوده و از 31.64 تا 83.7 درصد متغیر است. شاخص کلی dmft قادر به بررسی و تعیین میزان اثرگذاری یک دندان پوسیده روی دندان های همسایه ومجاور نمی باشد. هدف از این مطالعه بررسی اثر دندان های مجاور بر وضعیت پوسیدگی یک دندان به شیوه آمار فضایی بود.مواد و روش ها: این مطالعه تحلیلی ـ مقطعی طی سال های 1387 ـ 1386 در دانشگاه های تربیت مدرس و علوم پزشکی تهران بر روی 400 نفر از کودکان 5 ـ 3 ساله انجام شد. ابتدا ویژگی های جمعیتی و عادات بهداشتی کودکان در پرسشنامه ای ثبت می شد. سپس تشخیص پوسیدگی در تمام بیست دندان شیری هر کودک بر پایه روش های استاندارد و رایج کلینیکی و پاراکلینیکی از جمله؛ سوند، مشاهده مستقیم و عکس برداری انجام گرفت. مدل اتولوجستیک برای بررسی رابطه وضعیت پوسیدگی یک دندان و سه دندان مجاور، شامل؛ دو دندان کناری و دندان مقابل آن به کار برده شد. اثر عوامل مختلف از جمله دندان های مجاور بر بروز پوسیدگی دردندان های شیری، به وسیله آزمون z مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها: نتایج نشان داد که یک رابطه قوی بین وضعیت پوسیدگی یک دندان وسه دندان مجاور آن وجود دارد و اثر متغیر خود همراه فضایی که عبارت از مجموع وضعیت دندان های مجاور هر دندان می باشد، به طور شدید معنی دار است (P=0.0001) .علاوه بر این اثر موقعیت مکانی دندان از جمله فک خلفی یا قدامی بودن بر پوسیدگی آن به طرز قابل توجهی نیز معنی دار می باشد (P=0.0001).نتیجه گیری: در مجموعه دندان های شیری هر سه دندان مجاور، اثر شدیدی بر وضعیت پوسیدگی یک دندان دارد. می توان بیان کرد که دندان های واقع در فک بالا و درموقعیت خلفی دهان هر کودک، زودتر پوسیده می شوند.

فیوژن و وجود دندان اضافه از جمله اختلالات تکاملی دندانی مشاهده شده در کودکان می باشند. با وجود شیوع کم دندان اضافه در سری دندانی شیری، حضور همزمان دندان اضافه شیری و دائمی در یک ناحیه بطور نادر اتفاق می افتد. در این مقاله به گزارش یک مورد فیوژن دندان اضافه در یک کودک سه ساله با دندان کانین شیری و همچنین وجود یک دندان اضافه کانین دائمی در ناحیه درگیر می پردازیم.

مقدمه: نوزادان نارس، مستعد مشکلات پزشکی جدی در هنگام نوزادی می باشند که ممکن است روی تکامل بافت های مختلف دهانی موثر باشد. هدف از این مطالعه تعیین شیوع اختلالات مینایی در دندان های شیری در بچه هایی که به طور ترم و نارس به دنیا آمده در شهر کرمان بود.مواد و روش ها: در این مطالعه هم گروهی، اختلالات مینایی (هیپوپلازی و اوپاسیتی مینایی) در 137 کودک (90 کودک ترم و 47 کودک نارس) تعیین گردید. در ضمن اطلاعاتی در مورد وزن نوزاد، مشکلات سیستمیک و مصرف دارو در کودک و مادر هنگام بارداری و مشکلات حین زایمان جمع آوری شد. اطلاعات به دست آمده با تست مجذور کای مورد ارزیابی آماری قرار گرفت.یافته ها: شیوع اختلالات مینایی در کل در این کودکان 27.5 درصد، هیپوپلازی به تنهایی 14.9 درصد و اوپاسیتی به تنهایی 14.9 درصد بود. هیپوپلازی مینایی در دندان های سانترال بالا 14.9 درصد و در مولرهای پایین 10.6 درصد مشاهده شد. شیوع هیپوپلازی مینایی و اوپاسیتی در کودکان نارس بیشتر بود ولی نتایج آزمون مجذور کای این تفاوت را معنی دار محاسبه نکرد. تولد با اندام تحتانی، سندرم زجر تنفسی و هیپوکسی در هنگام زایمان در کودکان نارس شیوع بیشتری را نسبت به کودکان ترم نشان داد (p value=0.0001).نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که شیوع اختلالات مینایی در کودکان نارس در مقایسه با کودکانی که ترم به دنیا آمده اند، تفاوت معنی داری ندارد.

سابقه و هدف: ترس از سوزن تزریق دندانپزشکی یکی از عوامل اصلی ترس از دندانپزشکی در کودکان است. یکی از روش های بی حسی موضعی، بی حسی الکترونیکی دندان (EDA) است. لذا بر آن شدیم میزان تاثیر کاربرد بی حسی الکترونیکی دندان را با روش متداول بی حسی موضعی در کودکان 7 - 5 ساله مراجعه کننده به بخش کودکان دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی تهران مقایسه کنیم.مواد و روش ها: این کارآزمایی بالینی بر روی 20 کودک در فاصله سنی7-5 سال انجام گرفت. بیماران دارای شرایط ورود به مطالعه که دارای حداقل 2 دندان مولر شیری متناظر در دو سمت فک بالا که نیازمند ترمیم بودند، انتخاب شدند. ترمیم یکی از دندان ها توسط بی حسی انفیلتراسیون موضعی و دندان دیگر توسط بی حسی الکترونیکی و با فاصله 1 هفته انجام گرفت. پس از پایان هر جلسه، از کودک خواسته شد تا میزان درد خود را بر اساس مقیاس Wong Baker ثبت کند. داده های تحقیق در مورد میزان درد با آنالیز آماری Mann–U-Whitney test مورد بررسی قرار گرفت. (P<0.05) یافته ها: در مورد مولر اول شیری میزان درد در روش تزریق، بیشتر از EDA بود، ولی تفاوت آن از نظر آماری معنی دار نبود. (63/0= P) در خصوص مولر دوم شیری میزان درد در روش تزریق، به طور معنا داری بیشتر از EDA بود. (P=0.023) نتیجه گیری: EDA روش موثری برای درمان های ترمیمی دندان های مولر شیری فک بالا در کودکان 7-5 ساله، بویژه در مورد کودکانی است که ترس از سوزن تزریق داشته (needle-phobic) هستند.

سابقه و هدف: مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط بین وزن زمان تولد و زمان رویش نخستین دندان شیری انجام پذیرفت. مواد و روش ها: در این مطالعه کوهورت گذشته نگر، شیرخوارانی که برای دریافت واکسن 12 و 18 ماهگی به مراکز بهداشتی درمانی قائم شهر مراجعه کرده بودند، وارد مطالعه شدند. نمونه گیری به صورت خوشه ای چند مرحله ای انجام شد. وزن زمان تولد، قد، اندازه دور سر از کارت مراقبت کودک استخراج گردید. تغذیه شیرخوار، سن حاملگی، نوع زایمان و زمان رویش نخستین دندان شیری از مادر پرسیده شد و ارتباط بین زمان رویش دندان با سایر متغیرهای کمی با آزمون آماری ضریب همبستگی پیرسون سنجیده شد. آزمون آماری رگرسیون خطی جهت تعدیل اثر متغیرهای مداخله گر مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها: در مجموع داده های 704 کودک مورد آنالیز قرار گرفت. میانگین وزن، قد و اندازه دور سر شرکت کنندگان به ترتیب 554 ± 3222، 75/2 ± 01/50 و23/2 ± 20/35 بود. آزمون آماری ضریب همبستگی پیرسون نشان داد بین وزن (016/0 =P، 091/0-=r)، قد (006/0 =P، 122/0-=r) و اندازه دور سر (002/0 =P، 147/0-=r) زمان تولد با زمان رویش نخستین دندان شیری ارتباط معنی دار و معکوس وجود دارد. آزمون رگرسیون خطی نشان داد که پس از تعدیل متغیرهای مداخله گر تنها اندازه دور سر ارتباط معکوس و معنی داری با زمان رویش نخستین دندان شیری داشت (02/0 =P، 11/0-=B). استنتاج: نتایج مطالعه حاضر نشان داد پس از تعدیل متغیر های مداخله گر تنها اندازه دور سر با زمان رویش دندان ارتباط معکوس معنی دار دارد. به نظر می رسد متغیرهای دیگری از جمله فاکتورهای ژنتیکی همراه با عوامل محیطی در زمان رویش نخستین دندان تاثیرگذار است.

سابقه و هدف: فرآیند رویش دندان کاملا پیچیده است و بی شک مکانیسم های مختلف زیادی در آن سهیم می باشند. کودکان با وزن کم هنگام تولد طی ماههای اول پس از تولد در معرض مشکلات پزشکی متعددی هستند که می تواند بر تکامل بافتهای دهانی نیز تاثیرگذار باشد. هدف از این مطالعه، بررسی ارتباط بین وزن هنگام تولد با زمان رویش اولین دندان شیری بود.مواد و روش ها: تحقیق به روش کوهورت انجام گرفت. نمونه ها 70 نوزاد full term (35 نوزاد زیر 2500 گرم در گروه مواجهه و 35 نوزاد بالای 2500 گرم در گروه مقایسه) بودندکه همگی در بیمارستان الزهرا رشت به دنیا آمده بودند. نوزادان دو گروه از ماه سوم بعد از تولد تا زمان رویش اولین دندان شیری بطور 2 هفته یکبار پیگیری شدند. داده های فوق طبقه بندی و استخراج شده و زمان رویش دندان ثبت گردید. برای مقایسه گروه ها از نظر درصد رویش دندان، آزمون کای دو استفاده شد. برای تعیین خطر نسبی وزن تولد و سایر متغیرها در رویش دندان بعد از 8 ماهگی، از آزمون رگرسیون لجستیک استفاده شد.یافته ها: اولین دندان رویش یافته درتمامی نوزادان دندان های پیشین میانی فک پایین بود که میانگین و انحراف معیار آن در گروه مورد 8.26±2.72 ماه و در گروه شاهد 7.76±3.18 ماه بود که این اختلاف از نظر آماری معنی دار نبود. تحقیق نشان داد که 51.4 درصد نوزادان کم وزن و 42.9 درصد نوزادان با وزن طبیعی بعد از 8 ماهگی رویش اولین دندان شیری را داشتند. خطر نسبی رویش دندان بعد از 8 ماهگی در گروه با وزن کم نسبت به گروه شاهد 1.2 بود .(RR=1.2)نتیجه گیری: در نوزادان فول ترم ارتباط معنی داری بین زمان رویش اولین دندان شیری با وزن هنگام تولد دیده نشد.

فرآیند رویش دندان کاملا پیچیده است و بی شک مکانیسم های مختلف زیادی در آن سهیم می باشند. این تحقیق به روش Cohort study بر روی 26 نوزاد با وزن کمتر از 2500 گرم)  گروه مورد) و 26 نوزاد با وزن بالای 2500 گرم (گروه شاهد) در بیمارستان دکتر شریعتی شهر تهران در سال های 82-1381 انجام گرفت. نوزادان دو گروه از نظر جنس، سن مادر، نوع زایمان، مصرف ویتامین های تکمیلی از بدو تولد تا زمان رویش اولین دندان، وضعیت اجتماعی و اقتصادی مشابه سازی شدند. نوزادان از نظر عوامل تاثیرگذار روی زمان رویش مشابه بوده و اختلاف آنها به لحاظ آماری معنی دار نبود. نوزادان دو گروه از ماه سوم بعد از تولد تا زمان رویش اولین دندان شیری به طور هفتگی پیگیری شدند. داده های فوق طبقه بندی، استخراج شده و زمان رویش ثبت گردید. زمان رویش اولین دندان در دو گروه با t-test و نیز آزمون رتبه دار Wilcoxon مورد قضاوت آماری قرارگرفت. Relative risk وزن کم هنگام تولد با زمان رویش بیشتر از 7 ماه، در داخل نمونه تعیین و تعمیم پذیری آن مشخص گردید.اولین دندان رویش یافته در تمامی نوزادان دندان های پیشین میانی بود. در گروه شاهد 76.9 درصد دارای زمان رویش 7 ماه و بیشتراز آن بودند و زمان رویش در گروه مورد 92.3 درصد، 7ماه و بیشتر بود (R.R=1.2).آزمون نشان داد که این اختلاف در زمان رویش اولین دندان در دو گروه از لحاظ آماری معنی دار نبود. و وزن کم هنگام تولد در ایجاد تاخیر رویش اولین دندان شیری نقش ندارد.